మీ క్రిప్టో వాలెట్ హ్యాక్ అయితే ఏమి చేయాలి

మీ అనుమతి లేకుండా మీ వాలెట్ నుంచి క్రిప్టో బయటకు వెళ్లిపోతే, మిగిలిన ఆస్తులను కాపాడుకోండి. అనుమానాస్పద వెబ్‌సైట్ నుంచి వచ్చే అభ్యర్థనలపై ఇక సంతకం చేయవద్దు. ప్రభావితమైన అడ్రస్‌కు క్రిప్టో జమ చేయడం, క్రమం తప్పకుండా జరిగే చెల్లింపులతో సహా, ఆపేయండి. వాలెట్‌ను తనిఖీ చేస్తామని, బాగు చేస్తామని లేదా అన్‌లాక్ చేస్తామని చెప్పేవారికి డబ్బు చెల్లించవద్దు.

నిజంగా ఏ ఆస్తులు వెళ్లిపోయాయో నిర్ధారించుకోండి

సరైన నెట్‌వర్క్‌ను, మీ పబ్లిక్ అడ్రస్‌ను నమ్మదగిన బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్ (block explorer)లో పరిశీలించండి. బ్లాక్‌చెయిన్ రికార్డులను చూపించే వెబ్‌సైట్‌నే బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్ అంటారు. వాటిని చూడటానికి మీ వాలెట్‌ను కనెక్ట్ చేయాల్సిన అవసరం లేదు; రికవరీ పదబంధాన్ని నమోదు చేయాల్సిన అవసరమూ లేదు.

Ethereum వంటి నెట్‌వర్క్‌లలో నకిలీ టోకెన్లు, విలువ సున్నా ఉన్న బదిలీలు మీరు సంతకం చేయకపోయినా బయటకు పంపిన లావాదేవీల్లా కనిపించే నమోదులను సృష్టించవచ్చు. లావాదేవీల చరిత్రలో భయపెట్టే నమోదు కనిపించిందన్న ఒక్క కారణంతో మీ కీలు దొంగిలించబడ్డాయని నిర్ధారించలేం. అసలైన ఆస్తి బ్యాలెన్స్‌ను తనిఖీ చేయండి. టోకెన్ల విషయంలో, బ్లాక్‌చెయిన్‌లో వాటిని గుర్తించే కాంట్రాక్ట్ అడ్రస్‌ను జారీచేసే సంస్థ అధికారిక పత్రాలతో పోల్చండి.

హానికరమైన బదిలీ ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉంటే, దాన్ని రద్దు చేయడానికి మీ వాలెట్ అందించే అధికారిక సూచనలను వెంటనే అనుసరించండి. రద్దు చేయగలగడం నెట్‌వర్క్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంది; ప్రయత్నం విఫలం కావచ్చు. నిర్ధారణ పూర్తయిన బదిలీని వాలెట్ సపోర్ట్ సాధారణంగా వెనక్కి తీసుకురాలేదు.

ప్రభావితమైన ఎక్స్చేంజ్ ఖాతాను లాక్ చేయండి

మీ నిధులను క్రిప్టో ఎక్స్చేంజ్ నిర్వహిస్తుంటే, ఖాతాను లాక్ చేసే సదుపాయం ఉంటే దాన్ని ఉపయోగించండి. ఆ ఎక్స్చేంజ్ అసలైన యాప్ లేదా వెబ్‌సైట్ ద్వారా సపోర్ట్‌ను సంప్రదించండి. అనుసంధానమైన ఈమెయిల్ ఖాతాను సురక్షితం చేయండి, రాజీపడిన పాస్‌వర్డ్‌లను మార్చండి, తెలియని లాగిన్ సెషన్‌లను, సాఫ్ట్‌వేర్‌కు ఖాతాలో ప్రవేశం కల్పించే API కీలను తొలగించండి. ఎక్స్చేంజ్ సూచించే ఖాతా రికవరీ ప్రక్రియను అనుసరించండి.

మీ బ్యాంకు ఖాతా లేదా కార్డు నుంచి డబ్బు కట్ అయితే

మీరు ఆమోదించని కొనుగోళ్లు లేదా బదిలీలు ఉన్నాయేమో బ్యాంకు, కార్డు స్టేట్‌మెంట్‌లను తనిఖీ చేయండి. బ్యాంకు యాప్ లేదా మీ కార్డుపై ఉన్న నంబర్ ద్వారా బ్యాంకు మోసాల నిరోధక విభాగాన్ని సంప్రదించండి. తదుపరి చెల్లింపులను అడ్డుకోవడం, అనుమతి లేని ఛార్జీలపై అభ్యంతరం తెలపడం, ఇటీవల చేసిన బదిలీలను వెనక్కి రప్పించే ప్రయత్నం చేయడం గురించి అడగండి. సంబంధిత ఎక్స్చేంజ్ లేదా చెల్లింపు సేవకు కూడా ఘటనను నివేదించండి.

మీ అనుమతి లేకుండా మరొకరు చెల్లింపు చేశారా, లేక మిమ్మల్ని మోసం చేసి మీ చేతే చెల్లింపు చేయించారా అనేది స్పష్టంగా చెప్పండి. బ్యాంకు ఈ రెండు పరిస్థితులను వేర్వేరుగా పరిగణించవచ్చు. బ్యాంకు లేదా కార్డు ఛార్జీపై అభ్యంతరం తెలపడం, బ్లాక్‌చెయిన్‌పై ఇప్పటికే దొంగిలించబడిన క్రిప్టోను తిరిగి పొందడం ఒకటే కాదు.

మీ ఈమెయిల్ లేదా ఫోన్‌పై ఇతరులకు నియంత్రణ లభిస్తే

ఎక్స్చేంజ్ ఖాతాలకు లింక్ అయిన ఈమెయిల్‌ను సురక్షితమైన, మాల్వేర్ లేని పరికరం నుంచి రక్షించండి. పాస్‌వర్డ్ మార్చండి, తెలియని లాగిన్ పరికరాలను తొలగించండి; రికవరీ ఫోన్ నంబర్లు, రికవరీ ఈమెయిల్ అడ్రస్‌లు, మెయిల్ ఫార్వార్డింగ్ నియమాలను తనిఖీ చేయండి. మీరు ఏర్పాటు చేయనివన్నీ తొలగించండి. ఆ తర్వాత ఎక్స్చేంజ్ భద్రతా సెట్టింగ్‌లలో, సేవ్ చేసిన విత్‌డ్రాయల్ అడ్రస్‌లలో అనధికార మార్పులున్నాయేమో చూడండి.

మీ ఫోన్‌లో అకస్మాత్తుగా సిగ్నల్ పోయినా, లాగిన్ కోడ్‌లు రావడం ఆగిపోయినా, మరో ఫోన్ నుంచి మొబైల్ ఆపరేటర్‌ను సంప్రదించి SIM swap మోసం జరిగి ఉండవచ్చా అని అడగండి. మీ నంబర్‌పై మళ్లీ నియంత్రణ పొందండి; ఆపరేటర్ ఖాతాను సురక్షితం చేయండి. సదుపాయం ఉన్న చోట ఆర్థిక ఖాతాల్లో SMS ధృవీకరణకు బదులుగా ఆథెంటికేటర్ యాప్ లేదా సెక్యూరిటీ కీని ఉపయోగించండి.

బయటపడిన వాలెట్ కీలను మార్చండి

మీరు స్వయంగా నియంత్రించే వాలెట్‌లో రికవరీ పదబంధం లేదా ప్రైవేట్ కీ దొంగిలించబడితే కొత్త వాలెట్ తప్పనిసరి. రికవరీ పదబంధం ద్వారా వాలెట్ కీలను మళ్లీ రూపొందించవచ్చు. ఒక ప్రైవేట్ కీ నిర్దిష్ట ఖాతాను నియంత్రిస్తుంది. యాప్ పాస్‌వర్డ్ మార్చినంత మాత్రాన ఆ కీలను దాడిచేసిన వ్యక్తి ఉపయోగించకుండా ఆపలేరు.

విశ్వసనీయమైన, సురక్షితమైన పరికరంలో అధికారిక సాఫ్ట్‌వేర్‌తో, కొత్త రికవరీ పదబంధాన్ని ఉపయోగించి పాతదానికి స్వతంత్రంగా కొత్త వాలెట్ సృష్టించండి. పాత పదబంధాన్ని ఇంపోర్ట్ చేయడం లేదా దాని ఆధారంగా మరో ఖాతా జోడించడం వల్ల అదే ప్రమాదం కొనసాగుతుంది. లీకైన పదబంధం నుంచి ఏర్పడిన ప్రతి ఖాతా ప్రమాదంలో ఉందని భావించండి. కొత్త వాలెట్ సృష్టించేటప్పుడు రాజీపడిన సోషల్ లాగిన్‌ను ఉపయోగించవద్దు.

హానికరమైన ఖర్చు అనుమతులను రద్దు చేయండి

మీ కీలు తెలియకపోయినా టోకెన్లను తరలించడానికి దాడిచేసిన వ్యక్తికి అనుమతి ఉండవచ్చు. ఆ అనుమతి అమల్లోనే ఉండి, మరోసారి మీరు సంతకం చేయకుండానే భవిష్యత్తులో జమయ్యే నిధులను ఖాళీ చేయవచ్చు. అనుమతి మోసాలకు గురైన 3,514 Ethereum బాధిత అడ్రస్‌లపై జరిగిన అధ్యయనంలో సుమారు 69% అడ్రస్‌ల నుంచి పలుమార్లు నిధులు తీసుకున్నారు. మొదటి నష్టం చిన్నదైనా వెంటనే డిపాజిట్లు ఆపి, ఇచ్చిన అనుమతులను తొలగించడానికి కారణంగా పరిగణించండి.

మీ వాలెట్ సేవాదారు అధికారిక మార్గదర్శకం లేదా నెట్‌వర్క్ బ్లాక్ ఎక్స్‌ప్లోరర్ ద్వారా చేరుకునే అనుమతి తనిఖీ సాధనాన్ని ఉపయోగించండి. ప్రభావితమైన ప్రతి నెట్‌వర్క్‌లో అనుమానాస్పద టోకెన్, NFT అనుమతులను రద్దు చేసి, రద్దు లావాదేవీ నిర్ధారించబడిందో చూడండి. దీనికి సాధారణంగా నెట్‌వర్క్ ఫీజు అవసరం. వెబ్‌సైట్‌తో కనెక్షన్ తీసివేసినంత మాత్రాన ఇప్పటికే ఇచ్చిన టోకెన్ అనుమతులు రద్దు కావు. సంతకం చేసి ఇచ్చిన ఇతర అనుమతులను వేరుగా తొలగించాల్సి రావచ్చు. సమస్యకు కారణం స్పష్టంగా తెలియకపోతే వాలెట్‌ను అసురక్షితంగా భావించి ఆస్తులను స్వతంత్ర వాలెట్‌కు తరలించండి.

స్వయంచాలకంగా నిధులు దోచే బాట్‌కు మరిన్ని నిధులు ఇవ్వవద్దు

డిపాజిట్లు దాదాపు వెంటనే మాయమవుతుంటే, ఒక బాట్ కొత్తగా వచ్చే నిధులను స్వయంచాలకంగా దొంగిలిస్తూ ఉండవచ్చు. లావాదేవీ ఫీజుల కోసం మరింత క్రిప్టో జమ చేయవద్దు; వేగంగా క్లిక్ చేసి బాట్‌ను మించిపోవడానికి ప్రయత్నించవద్దు. అనుమతులను రద్దు చేయడం వల్ల దొంగిలించిన కీ ద్వారా ఉన్న ప్రవేశం తొలగిపోదు. చిక్కుకుపోయిన ఆస్తుల కోసం నిపుణుల సహాయం పొందేందుకు మీ వాలెట్ సేవాదారు ధృవీకరించిన మార్గదర్శకాన్ని అనుసరించండి. ప్రైవేట్ మెసేజ్‌లలో ఇచ్చే రికవరీ స్క్రిప్ట్‌లను ఉపయోగించవద్దు.

మిగిలిన ఆస్తులను జాగ్రత్తగా తరలించండి

సురక్షితంగా బదిలీ చేయగలిగితే, ఆస్తులను త్వరగా తరలించండి. కొత్త వాలెట్‌లోని 'స్వీకరించు' (Receive) స్క్రీన్ నుంచే గమ్యస్థాన అడ్రస్‌ను తీసుకోండి. లావాదేవీల చరిత్ర నుంచి కాపీ చేయవద్దు. అడ్రస్ పాయిజనింగ్ (address poisoning)పై పరిశోధన ప్రకారం, నిజమైన అడ్రస్‌ల మొదటి, చివరి అక్షరాలతో సరిపోయేలా కనిపించే నకిలీ అడ్రస్‌లను దాడిచేసేవారు చొప్పిస్తారు. నమ్మకమైన గమ్యస్థాన అడ్రస్‌తో పూర్తి అడ్రస్‌ను పోల్చండి; సాధ్యమైతే హార్డ్‌వేర్ వాలెట్ స్క్రీన్‌పైనా పరిశీలించండి.

గమ్యస్థాన వాలెట్ ఆ ఆస్తికి, నెట్‌వర్క్‌కు మద్దతిస్తుందో నిర్ధారించుకోండి. ప్రభావితమైన ప్రతి ఖాతాలో కాయిన్లు, టోకెన్లు, NFTలు, స్టేకింగ్ లేదా రుణాలిచ్చే స్థానాలు ఉన్నాయేమో చూడండి. మిగతా మొత్తాన్ని తరలించే ముందు అన్ని బదిలీలు పూర్తిచేయడానికి నెట్‌వర్క్ ఫీజు చెల్లించే కాయిన్‌ను తగినంత ఉంచుకోండి. లాక్ అయిన నిధుల కోసం ప్రత్యేక రక్షణ ప్రణాళిక అవసరం కావచ్చు. సేవ్ చేసిన డిపాజిట్ అడ్రస్‌లను మార్చండి; పాత వాలెట్‌కు చెల్లింపులు పంపేవారికి కూడా కొత్త వివరాలు చెప్పండి.

USDT లేదా USDC దొంగిలించబడితే

దొంగిలించిన స్టేబుల్‌కాయిన్ల గురించి వాటిని జారీచేసే సంస్థకు వెంటనే నివేదించండి. కొన్ని టోకెన్ బదిలీలను అడ్డుకునే ఏర్పాట్లు Tether, Circle వద్ద ఉన్నాయి. అందువల్ల దొంగతనం జరిగిన తర్వాత కూడా వాటిని సంప్రదించడం ఉపయోగకరం కావచ్చు.

దొంగిలించిన టోకెన్	ఎక్కడ నివేదించాలి
USDT	Tether సపోర్ట్‌ను సంప్రదించి Information Requests బృందాన్ని అడగండి. దొంగతనం, హ్యాక్, మోసాలకు సంబంధించిన నివేదికలను Tether ఆ బృందానికి పంపిస్తుంది.
USDC	Circle సపోర్ట్‌ను సంప్రదించండి. Circle తన కస్టమర్లు కానివారి అధికారిక ఫిర్యాదు ప్రక్రియను పరిమితం చేస్తుంది కాబట్టి, మీరు ఉపయోగించిన ఎక్స్చేంజ్ లేదా సేవాదారుకు కూడా నివేదించండి.

నెట్‌వర్క్, మొత్తం, లావాదేవీ IDలు, స్వీకరించిన అడ్రస్‌లు, దొంగతనం జరిగిన సమయం, సంక్షిప్త వివరణ పంపండి. అడ్రస్‌లను, IDలను స్క్రీన్‌షాట్‌ల రూపంలో మాత్రమే కాక కాపీ చేయగల వచనంగా ఇవ్వండి. అందుబాటులో ఉంటే పోలీసు ఫిర్యాదు సంఖ్యను జోడించండి. దొంగిలించిన టోకెన్లను ఫ్రీజ్ చేయగలరా, దర్యాప్తు అధికారులు ఏ పత్రాలు ఇవ్వాలి అని అడగండి. ఫ్రీజ్ చేయడానికి తగిన చట్టబద్ధ అధికారం అవసరమని Circle చెబుతోంది. ఫ్రీజ్ చేయడం లేదా డబ్బు తిరిగి ఇవ్వడం ఖాయం కాదు.

దొంగిలించిన నిధులు ఎక్స్చేంజ్‌కు చేరితే

దొంగతనం ఆ ఎక్స్చేంజ్ బయట జరిగినా, నిధులు అందుకున్న ఎక్స్చేంజ్ అధికారిక సపోర్ట్‌ను వెంటనే సంప్రదించండి. లావాదేవీ లింకులు, స్వీకర్త అడ్రస్, మొత్తాలు, సమయాలు, అందుబాటులో ఉంటే పోలీసు ఫిర్యాదు వివరాలు పంపండి. దొంగిలించిన నిధులపై అత్యవసర సమీక్ష కోరండి; సపోర్ట్ టికెట్ నంబర్ భద్రపరిచి కేసును దర్యాప్తు చేస్తున్న పోలీసు అధికారికి ఇవ్వండి. Binance విషయంలో దాని దొంగిలించిన నిధుల నివేదిక సూచనలను అనుసరించండి.

చట్ట అమలు సంస్థల కోసం ఎక్స్చేంజ్ ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక సంప్రదింపు మార్గాన్ని ఉపయోగించమని పోలీసులను అడగండి. ఉదాహరణకు, నిధులను ఫ్రీజ్ చేయడానికి చట్ట అమలు సంస్థ లేదా న్యాయస్థానం నుంచి తగిన అధికారిక ఆదేశం అవసరమని Binance చెబుతోంది. రహస్య దర్యాప్తు సమాచారాన్ని కస్టమర్ సపోర్ట్ మీకు వెల్లడించలేదని కూడా చెబుతోంది. సపోర్ట్ టికెట్ తెరవడం, దర్యాప్తు అధికారులను భాగస్వామ్యం చేయడం రెండూ ఉపయోగకరమే.

ఆధారాలను భద్రపరచి దొంగతనాన్ని నివేదించండి

యాప్‌లను తొలగించే ముందు లేదా పరికరంలోని డేటాను పూర్తిగా చెరిపే ముందు వాలెట్ అడ్రస్‌లు, లావాదేవీ IDలు, నెట్‌వర్క్‌లు, మొత్తాలు, సమయాలు, మోసపూరిత వెబ్‌సైట్‌లు, సందేశాలు, స్క్రీన్‌షాట్‌లను భద్రపరచండి. లావాదేవీ ID అనేది ఒక్కో బదిలీకి ప్రత్యేక గుర్తింపు. ఫిర్యాదులో వాలెట్ రహస్యాలను ఎప్పుడూ చేర్చవద్దు. స్థానిక పోలీసులకు లేదా మీ దేశ సైబర్ నేరాల విభాగానికి త్వరగా ఫిర్యాదు చేయండి. అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో అయితే, కొన్ని వివరాలు లేకపోయినా ic3.gov ఉపయోగించండి.

పరికరాన్ని శుభ్రపరచి నకిలీ సపోర్ట్‌ను నివారించండి

ఇటీవల డౌన్‌లోడ్ చేసిన ఫైళ్లు, బ్రౌజర్ ఎక్స్‌టెన్షన్‌లు, నకిలీ వాలెట్ యాప్‌లు, మీరు సంతకం చేసిన అభ్యర్థనలను సమీక్షించండి. సాఫ్ట్‌వేర్‌ను అప్‌డేట్ చేసి మాల్వేర్ కోసం స్కాన్ చేయండి. పరికరాన్ని పూర్తిగా చెరిపే ముందు ఆధారాలు భద్రపరచి, సరైన బ్యాకప్ లేదా కొత్త వాలెట్ ద్వారా మీ నిధులకు ఇప్పటికీ ప్రవేశం ఉందో నిర్ధారించుకోండి. పరికరం రాజీపడితే, కొత్త వాలెట్‌ను ఉపయోగించే ముందు దాన్ని శుభ్రపరచండి లేదా సాఫ్ట్‌వేర్‌ను మళ్లీ ఇన్‌స్టాల్ చేయండి. బయటపడే అవకాశం ఉన్న ఇతర లాగిన్ వివరాలను కూడా సురక్షితం చేయండి.

2024 నాటి IEEE అధ్యయనం ప్రకారం, నకిలీ సహాయకులు వాలెట్ సాయం కోరుతూ బహిరంగంగా పెట్టిన పోస్టులను లక్ష్యంగా చేసుకొని, తర్వాత సంభాషణను ఈమెయిల్, Telegram లేదా ఇతర మార్గాలకు మార్చి వాలెట్ రహస్యాలు లేదా ఫీజులు అడుగుతారు. అధికారిక యాప్ లేదా వెబ్‌సైట్ ద్వారా మీరే ముందుగా సపోర్ట్‌ను సంప్రదించండి. సహాయకరమైన సమాధానం వచ్చినా, ప్రైవేట్ చాట్‌కు మారినా, ఎదుటివారి గుర్తింపు ధృవపడదు. ఖచ్చితంగా డబ్బు తిరిగి తెస్తామనే హామీలు, నిధుల విడుదల ఫీజులు, రికవరీ పదబంధం కోసం అభ్యర్థనలు, అపరిచితుల రిమోట్ యాక్సెస్ అభ్యర్థనలను తిరస్కరించండి.

తర్వాతి వాలెట్‌ను మరింత సురక్షితంగా ఉంచండి

దీర్ఘకాలిక పొదుపులను యాప్‌లతో వాడే వాలెట్‌కు వేరుగా ఉంచండి. కొత్త రికవరీ పదబంధాన్ని ఇంటర్నెట్‌కు దూరంగా, ఇతరులకు తెలియకుండా భద్రపరచండి. హార్డ్‌వేర్ వాలెట్ కీలు దొంగిలించబడే కొన్ని ప్రమాదాలను తగ్గిస్తుంది; అయితే మీరు స్వయంగా సంతకం చేసే హానికరమైన అనుమతి నుంచి మిమ్మల్ని కాపాడలేదు.

2026లో సిమ్యులేటెడ్ వాలెట్‌పై జరిగిన ప్రయోగంలో ఐదు సెకన్ల హెచ్చరిక, వివరాలను సమీక్షించమనే సూచన వల్ల హానికర అనుమతులను తిరస్కరించే శాతం పెరిగింది. సంతకం చేయడానికి ముందు ఆగి, టోకెన్, దాన్ని ఖర్చుచేయడానికి అనుమతి పొందే అడ్రస్, గరిష్ఠ మొత్తం పరిశీలించడం మంచి అలవాటు. 50 USDC మార్పిడికి అపరిమిత అనుమతి ఇవ్వకుండా 50 USDCకే అనుమతి ఇవ్వండి. వివరాలు స్పష్టంగా లేకపోతే రద్దు చేయండి; ఇక అవసరం లేని అనుమతులను తొలగించండి.