چۆن بزانیت جزدانی کریپتۆکەت هاک کراوە: 10 نیشانەی ئاگادارکەرەوە
گواستنەوەیەکی پشتڕاستکراوە کە تۆ ڕێگە‌ت پێ نەداوە، ڕوونترین نیشانەی ئەوەیە کە شتێک هەڵەیە. بەڵام جزدانێک دەتوانێت پێش ونبوونی هەر پارەیەک ناپارێزراو ببێت. دەستەواژەی گەڕاندنەوەی دزراو، مۆڵەتی شاراوەی خەرجکردن، یان گۆڕان لەوەی کێ کۆنترۆڵی جزدانەکە دەکات، دەتوانێت دەستگەیشتنی هێرشبەرێک مسۆگەر بکات لە کاتێکدا باڵانسی تۆ هێشتا ئاسایی دیارە.
هەندێک لە نیشانە ئاگادارکەرەوەکانی خوارەوە ئاماژەن بۆ دزینی ڕاستەقینە. هەندێکی دیکە نیشان دەدەن کە لەوانەیە جزدان یان ئامێرەکەت تووشی مەترسی بووبێت. ئەم جیاوازییە گرنگە، چونکە چارەسەرەکە پەیوەستە بەوەی هێرشبەرەکە چۆن دەستی پێ گەیشتووە.
ئەگەر هەر ئێستا سامانەکانت دەگوازرێنەوە بۆ دەرەوە، ناردنی پارە بۆ جزدانەکە ڕابگرە و ڕاستەوخۆ بچۆ بۆ هەنگاوەکانی وەڵامدانەوە لە نزیک کۆتایی بابەتەکە.
هاککرانی جزدانی کریپتۆ بەڕاستی واتای چییە؟
سامانی کریپتۆی تۆ لەسەر بلۆکچەین تۆمار دەکرێت. جزدانەکەت بە بەکارهێنانی کلیلی تایبەتی یان یاساکانی دیکەی ڕێگەپێدان یارمەتیت دەدات کۆنترۆڵیان بکەیت. دەستەواژەی گەڕاندنەوە، کە بە دەستەواژەی سید (seed phrase)یش ناسراوە، دەتوانێت کلیلی زۆر هەژماری جزدان لەنوێوە دروست بکاتەوە.
خەڵک وشەی «هاککراو» بۆ چەند کێشەیەکی جیاواز بەکاردەهێنن:
- کلیلە دزراوەکان: کەسێک کلیلی تایبەتی یان دەستەواژەی گەڕاندنەوەت لەبەردەستە و دەتوانێت لە ئامێرێکی دیکەوە ڕێگە بە مامەڵەکان بدات.
- خراپ بەکارهێنانی مۆڵەتەکان: تۆ گرێبەستێکت پەسەند کردووە یان داواکارییەکت واژۆ کردووە کە ڕێگە بە کەسێک دەدات هەندێک سامان بگوازێتەوە. لەوانەیە کلیلەکانت هێشتا نهێنی بن.
- ئامێر یان بەرنامەیەکی تووشبوو: نەرمەکاڵای زیانبەخش، جزدانی ساختە یان پێوەکراوێکی زیانبەخشی وێبگەڕ زانیاری دەدزێت یان ئەوە دەگۆڕێت کە خەریکی ناردنی دەبیت.
- هەژماری ئاڵوگۆڕگەیەکی کۆنترۆڵکراو لەلایەن هێرشبەر: کەسێک دەست دەگات بەو هەژمارەی کۆمپانیایەک کریپتۆت تێدا بۆ هەڵدەگرێت.
جزدانی هاردوێری یارمەتی پاراستنی کلیلە تایبەتییەکان دەدات، بەڵام ناتوانێت مۆڵەتێکی زیانبەخش بکاتە مۆڵەتێکی پارێزراو. ئەگەر کردەیەکی هەڵە پەسەند بکەیت، لەوانەیە جزدانی هاردوێری بە شێوەیەکی دروست واژۆی بکات.
1. سامانی کریپتۆی ڕاستەقینە بێ ڕێگەی تۆ لە جزدانەکەت دەچێتە دەرەوە
گواستنەوەیەکی تەواوبوو، فرۆشتنی NFT یان کشانەوەیەکی پارە دەدۆزیتەوە کە ناتوانیت ڕوونی بکەیتەوە. لەوانەیە ئەمە کاتێک ڕووبدات کە مۆبایلەکەت کوژاوەتەوە یان لە کۆمپیوتەرەکەت دووریت.
سەرەتا دڵنیابە ئەوە شتێک نییە پێشتر خۆت ڕێکت خستبێت، وەک پارەدانێکی ئۆتۆماتیکی، کشانەوەی پارە لە ئاڵوگۆڕگە، یان کردەیەک لە بەرنامەی بازرگانی. دواتر مامەڵە ڕاستەقینەکە لەسەر بلۆکچەین بپشکنە.
دڵنیابە سامانێکی ڕاستەقینە گوازراوەتەوە و باڵانسەکەت کەم بووەتەوە. تۆمارێکی نامۆ لە مێژووی چالاکیی جزدانەکەت بە تەنها بەس نییە. فێڵبازان دەتوانن تۆمارە گومڕاکەرەکانی تۆکن دروست بکەن کە وا پیشان بدەن گواستنەوە لە ناونیشانی تۆوە کراوە.
کاتێک پشتڕاستت کردەوە کە سامانی ڕاستەقینە بێ مۆڵەت گوازراوەتەوە، دەستبەجێ کار بکە. پێویست ناکات چاوەڕێ بکەیت تا هەموو جزدانەکە بەتاڵ بکرێتەوە.
2. پارە دانراوە نوێیەکان زۆر خێرا ون دەبن
ETH یان دراوێکی دیکەی تۆڕەکە دەنێریت بۆ جزدانەکە بۆ دابینکردنی کرێی مامەڵەکان. لە ماوەی چەند چرکەیەکدا دەچێتە ناونیشانێکی نەناسراو. هەمان شت لەگەڵ پارەدانانی داهاتووش ڕوودەدات.
ئەمە شێوازێکی باوی sweeper bot ـە؛ بەرنامەیەک کە چاودێری جزدانێکی ئاشکرا و بێ‌پاراستن دەکات و بە شێوەی ئۆتۆماتیکی پارەی بەردەست دەبات. دوای دڵنیابوون لەوەی سیستەمی ئۆتۆماتیکی خۆت ڕێکت نەخستووە، کشانەوەی دووبارەی لەم جۆرە نیشانەیەکی بەهێزی دەستگەیشتنی بێ مۆڵەتە.
بۆتەکە دەتوانێت لەسەر کۆمپیوتەری هێرشبەر کار بکات. داخستنی بەرنامەی جزدانەکەت یان دووبارە پێکردنەوەی مۆبایلەکەت ڕایناگرێت. هەندێک بۆت باڵانسی بچووک وەک خۆی جێدەهێڵن تا پارەیەکی گەورەتر بگات، بۆیە ئەوەی پارەیەک هێشتا نەجوڵاوە بەڵگەی پارێزراوی جزدانەکە نییە.
بەردەوام مەبە لە زیادکردنی پارەی گاز و پارەی تاقیکردنەوە مەنێرە. لەوانەیە تەنها خەریکی دابینکردنی پارە بۆ هێرشبەرەکە بیت.
3. مۆڵەتی تۆکن یان NFT دەدۆزیتەوە کە نایانناسیت
زۆر بەرنامەی کریپتۆ داوای مۆڵەت دەکەن بۆ خەرجکردنی تۆکن. ئەم ڕەزامەندییانە دەتوانن ماوەیەکی زۆر دوای وازهێنانت لە بەرنامەکەش چالاک بمێننەوە.
لە نیشانە ئاگادارکەرەوەکان بریتین لە دەسەڵاتدارێکی خەرجکردنی تازە زیادکراو کە نایناسیت، دەستگەیشتنێک کە دوای سەردانی ماڵپەڕێکی گومانلێکراو دراوە، یان سنووری خەرجکردنێک کە زۆر لە پێویستی کردەکە گەورەترە. مۆڵەتی NFT لەوانەیە ڕێگە بە بەڕێوەبەرێک بدات هەموو NFT ـەکانت لە کۆمەڵەیەکی دیاریکراودا بگوازێتەوە.
ڕەزامەندیی بێ سنوور لە بەرنامە ڕەواکانیشدا باوە، بۆیە بەڵگەی هاککردن نییە. گرنگ ئەوەیە کێ دەستگەیشتنی هەیە، چی دەتوانێت بگوازێتەوە و ئایا تۆ مەبەستت بوو ئەو مۆڵەتە بدەیت.
تۆڕەکە، گرێبەستی ڕاستەقینەی تۆکن، ئەو کەسە یان ناونیشانەی مۆڵەتی خەرجکردنی هەیە و بڕەکە بپشکنە. پچڕاندنی پەیوەندیی ماڵپەڕ لەگەڵ جزدانەکەت ئەو ڕەزامەندییە هەڵناوەشێنێتەوە کە پێشتر لە بلۆکچەین تۆمار کراوە.
4. داواکارییەکی بەناوی چوونەژوورەوە مافی خەرجکردن دەدات
سەردانی ماڵپەڕێک دەکەیت بۆ چوونەژوورەوە، وەرگرتنی خەڵات یان پشتڕاستکردنەوەی جزدانەکەت. داوای واژۆیەکت لێدەکات بەبێ کرێی مامەڵە. داواکارییەکە بڕی تۆکن، ناونیشانی دەسەڵاتداری خەرجکردن یان فەرمانی فرۆشتنی NFT لەخۆدەگرێت کە تۆ مەبەستت نەبوو پەسەندی بکەیت.
هەندێک واژۆ دەتوانن بێ مامەڵەیەکی جیاواز بۆ پەسەندکردن لەلایەن تۆوە، ڕێگە بە خەرجکردنی سامان بدەن. تایبەتمەندییەکانی Permit و Permit2 لەگەڵ واژۆی فەرمانەکانی بازاڕ نموونەی ئەمەن. بەرنامە ڕەواکانیش بەکاریان دەهێنن، بەڵام فێڵبازان دەتوانن وەک هەنگاویەکی بێ‌مەترسیی چوونەژوورەوە نیشانیان بدەن.
نەبوونی کرێی گاز هیچ زانیارییەکت ناداتێ دەربارەی پارێزراوی واژۆکە.
خاڵێکی دیکەش هەیە: مۆڵەتێکی واژۆکراو کە هێشتا بەکارنەهاتووە، لەوانەیە لە دەرەوەی بلۆکچەین بمێنێتەوە تا کەسێک بینێرێت. لیستی ئاسایی مامەڵەکانت، هەندێک جاریش ئامرازی پشکنینی مۆڵەتەکانت، لەوانەیە هیچ کێشەیەک پیشان نەدەن لە کاتێکدا ئەو مۆڵەتە هێشتا بەکاردێت.
ئەگەر داواکارییەکی گومانلێکراوت واژۆ کردووە، پەیوەندیت لەگەڵ ماڵپەڕەکە ڕابگرە و لێکۆڵینەوە بکە واژۆکە ڕێگەی بە چی داوە. هەڵوەشاندنەوە پەیوەستە بە جۆری مۆڵەتەکە. هەڵوەشاندنەوەی ڕەزامەندییەکی ئاسایی هەموو واژۆ بەکارنەهاتووەکان بێ‌کار ناکات.
5. جزدانەکە خاوەنێکی نوێ یان مۆڵەتی کۆنترۆڵکردنی نامۆی هەیە
هەندێک جزدان چەند خاوەن، پەیوەندیی گەڕاندنەوە، کلیلی واژۆکردنی کاتی یان مۆدیولی نەرمەکاڵایان هەیە کە دەتوانن کردارەکان جێبەجێ بکەن. زۆرجار پێیان دەوترێت جزدانی زیرەک یان هەژماری زیرەک.
خاوەنێک کە هەرگیز زیادت نەکردووە، کەمبوونەوەی ژمارەی واژۆ پێویستەکان، ڕێگایەکی نەناسراوی گەڕاندنەوە یان مۆدیولێکی نوێ پێویستی بە سەرنجی دەستبەجێ هەیە. بە پێی دەسەڵاتەکانی، ئەو گۆڕانە لەوانەیە ڕێگە بە کەسێک بدات بەبێ پرۆسەی ڕەزامەندیی ئاساییت پارە بگوازێتەوە.
لەسەر Ethereum و تۆڕە گونجاوەکانی، تایبەتمەندییەک بە ناوی EIP-7702 هەروەها ڕێگە بە جزدانێکی ئاسایی دەدات مۆڵەت بدات بە کۆد لە ڕێگەی ناونیشانەکەیەوە کار بکات. مۆڵەتێکی زیانبەخش دەتوانێت دەستگەیشتنێکی بەردەوام دروست بکات بەبێ ئاشکرابوونی دەستەواژەی گەڕاندنەوەت.
وردەکارییەک هەیە کە ئاسانە لەبیر بچێت: لەم تایبەتمەندییەدا، سپاردنی دەسەڵاتێکی پەسەندکراو دەتوانێت بمێنێتەوە تەنانەت ئەگەر جێبەجێکردنی مامەڵەکە سەرنەکەوێت. نیشانەی «شکستخواردوو» هەمیشە واتای ئەوە نییە ڕێکخستنەکانی کۆنترۆڵی جزدان بێ گۆڕان ماونەتەوە.
ئەم مۆڵەتانە بە ئامرازە فەرمییەکانی جزدانەکە بپشکنە. تەنها سڕینەوەی ڕەزامەندیی تۆکنەکان خاوەنێکی نەناسراوی جزدان یان سپاردنی دەسەڵات ناسڕێتەوە.
6. دەستەواژەی گەڕاندنەوە یان کلیلی تایبەتیت ئاشکرا بووە
دەستەواژەکەتت لە ماڵپەڕێک نووسیوە، بۆ کەسێکت ناردووە کە بانگەشەی کردووە لە پشتگیرییە، یان هاوردەت کردووە بۆ بەرنامەی جزدانێک کە دواتر دەرکەوتووە ساختەیە. هەروەها لەوانەیە بزانیت کۆپییەکی پاشەکەوتکراوی خوێندنەوەکراو لە ڕێگەی هەژمارێکی هاککراوی هەور یان فایلێکی هاوبەشەوە دەستپێگەیشتوو بووە.
ئەو هەژمارانەی ئەم زانیارییە نهێنییە کۆنترۆڵیان دەکات، بە تووشبوو بە مەترسی دابنێ، تەنانەت ئەگەر هێشتا هیچ سامانێک نەجوڵابێت. کەسێک دەتوانێت لە شوێنێکی دیکە جزدانەکە دووبارە دروست بکاتەوە بەبێ ئەوەی لە بەرنامەکەت ئاگادارکردنەوەی چوونەژوورەوە دەربکەوێت.
گۆڕینی وشەی نهێنیی بەرنامەی جزدان کلیلی تایبەتیی ئاشکرابوو ناگۆڕێت. دروستکردنی هەژمارێکی دیکە بە هەمان دەستەواژەی گەڕاندنەوەش کێشەکە چارەسەر ناکات.
فراوانیی مەترسییەکە گرنگە. ئاشکرابوونی دەستەواژەی گەڕاندنەوە دەتوانێت زۆر هەژمار بخاتە مەترسییەوە. بەڵام ئاشکرابوونی کلیلێکی تایبەتی کە بە جیا هاوردە کراوە، لەوانەیە تەنها کاریگەری لەسەر ئەو هەژمارە هەبێت کە کۆنترۆڵی دەکات.
7. وا دیارە بەرنامە یان پێوەکراوی جزدانەکەت گۆڕدراوە
پێوەکراوێک دەدۆزیتەوە کە هەرگیز دانەمتزراندووە، فایلێکی داگرتنی جزدانی ساختە، یان ئاگادارکردنەوەیەکی ئەمنی کە نەرمەکاڵای دزی زانیاریی جزدان دەستنیشان دەکات. هەروەها لەوانەیە جزدانی ئاشنات لەناکاو داوات لێبکات دووبارە بیگەڕێنیتەوە دوای گۆڕانێکی ڕووننەکراوە.
داواکاریی گەڕاندنەوە دەتوانێت هۆکارێکی ئاسایی هەبێت، وەک دامەزراندنەوە یان سڕانەوەی داتای بەرنامە. ئەمە هۆکارێکە بۆ پشکنینی نەرمەکاڵاکە پێش نووسینی زانیاریی نهێنی، نەک بەڵگەی دزین بە تەنها.
بەرنامەکە لە ڕێگەی ماڵپەڕی فەرمیی دابینکەری جزدانەکەوە پشتڕاست بکەوە و ناسنامەی پێوەکراوەکە بپشکنە. کۆپیکردنی ناو و لۆگۆیەکی ئاشنا ئاسانە.
ئەگەر پێشتر دەستەواژەی گەڕاندنەوەت لە نەرمەکاڵایەکی گومانلێکراو نووسیوە، بە ئاشکرابوو دایبنێ. سڕینەوەی بەرنامەکە ئەو کۆپییە ناسڕێتەوە کە هێرشبەرەکە پێشتر وەریگرتووە.
8. کاتێک ناونیشانی وەرگر دەلکێنیت، دەگۆڕێت
ناونیشانی وەرگرێک کۆپی دەکەیت و لە جزدانەکەت دایدەنێیت، بەڵام ناونیشانێکی جیاواز دەردەکەوێت. نەرمەکاڵای زیانبەخشی کلیپبۆرد دەتوانێت ناونیشانی کریپتۆ بە ناونیشانی سەر بە هێرشبەر بگۆڕێت.
ئەمە ئاماژەیە بۆ کێشەیەک لە ئامێر یان نەرمەکاڵاکەدا. بە پێویست واتای ئەوە نییە کە کەسێک کلیلی تایبەتیت هەیە، بەڵام ئامێرەکە بۆ گواستنەوەی سامان ناپارێزراو دەکات.
هێرشبەران دەتوانن ناونیشانی جێگرەوە بەکاربهێنن کە لە ڕوواڵەتدا لە ڕەسەنەکە دەچن. پشکنینی تەنها چەند پیتی سەرەتا و کۆتایی لەوانەیە ئەو گۆڕینە لەبەرچاوت بشارێتەوە. هەموو ناونیشانی مەبەست بە کۆپییەکی متمانەپێکراو بەراورد بکە. لەگەڵ جزدانی هاردوێری، پێش پەسەندکردن ناونیشانەکە لەسەر شاشەی ئامێرەکە بپشکنە.
ئەگەر ناونیشانەکان جیاوازن، مامەڵەکە هەڵبوەشێنەوە. دووبارە کۆپیکردن و لکاندن تا ناونیشانێک دروست دیار بێت چارەسەر نییە.
9. زیانە بێ‌ڕوونکردنەوەکان بەسەر چەند هەژمار یان تۆڕێکدا بڵاودەبنەوە
ونبوونی یەک تۆکن لەوانەیە لە مۆڵەتێکی دیاریکراوی خەرجکردنەوە بێت. گواستنەوەی بێ مۆڵەت لە چەند هەژمارێکەوە کە هەموویان لە هەمان دەستەواژەی گەڕاندنەوە دروستکراون، نیگەرانی دەربارەی ئاشکرابوونی فراوانتری کلیلەکان دروست دەکات.
بۆ نموونە، زیان لە دوو تۆڕدا لەگەڵ چالاکیی هەژمارێکی دیکەی هەمان دەستەواژە، پێویستی بە لێکۆڵینەوەیەکی فراوانتر هەیە. هەموو هەژمار و تۆڕە کاریگەرەکان بپشکنە، لە جیاتی ئەوەی وا دابنێیت کێشەکە تەنها بە یەکەم تۆکنی تێبینیکراوەوە سنووردارە.
ئەم شێوازە یارمەتی دیاریکردنی هۆکاری ئەگەری دەدات، بەڵام بەڵگەی کۆتایی نییە. چەند مۆڵەتێکی زیانبەخش، یان مۆڵەتی جزدانێک کە لە چەند تۆڕدا کارا بێت، دەتوانن زیانی فراوان دروست بکەن.
هەبوونی هەمان ناونیشانی جزدان لە تۆڕە جیاوازەکانی هاوشێوەی Ethereum ئاساییە و بە تەنها نیشانەی ئاگادارکەرەوە نییە. ئاگادارییەکە لە چالاکیی بێ‌ڕوونکردنەوەی پەیوەندیدار بەو هەژمارانەدایە.
10. لە هەژماری ئاڵوگۆڕگەکەتدا دەستگەیشتن یان کشانەوەی نەناسراو دەردەکەوێت
ئەگەر کریپتۆ لە ئاڵوگۆڕگەیەک هەڵدەگریت، دانیشتنە نەناسراوەکان، زانیاریی گەڕاندنەوەی گۆڕدراو، ناونیشانە نوێیەکانی کشانەوەی پارە، یان کشانەوەیەک کە داوات نەکردووە بپشکنە. گۆڕینی پشتڕاستکردنەوەی دوو هەنگاوی بێ داواکاری بە تایبەتی مەترسیدارە.
بۆ پشتڕاستکردنەوەی ئاگادارکردنەوەکە، خۆت بەرنامە یان ماڵپەڕە فەرمییەکە بکەرەوە. ئیمەیڵێکی ترسێنەر دەتوانێت فیشینگ بێت. شوێنێکی نەناسراویش لەوانەیە بەهۆی VPN یان تۆڕی مۆبایلەوە بێت، بۆیە ئامێر، کات و کردارەکانی هەژمار پێکەوە هەڵبسەنگێنە.
دەستبەسەرداگرتنی هەژماری ئاڵوگۆڕگە پێویستی بە وەڵامدانەوەیەکی تایبەت بە ئاسایشی هەژمار هەیە. ئەگەر بەردەست بوو، تایبەتمەندیی قفڵکردنی هەژمار یان سنووردارکردنی کشانەوە لەلایەن دابینکەرەکەوە بەکاربهێنە، پەیوەندی بە پشتگیریی فەرمییەوە بکە و ئیمەیڵ و ڕێگاکانی ناساندنی خۆت بپارێزە.
ئەم پشکنینانەی چوونەژوورەوە بە هەمان شێوە بۆ جزدانێکی سادە کە بە دەستەواژەی گەڕاندنەوە کۆنترۆڵ دەکرێت ناگونجێن. کەسێک کە کلیلەکانی هەبێت لەوانەیە هەرگیز پێویستی بە چوونەژوورەوە بۆ بەرنامەکەت نەبێت.
چالاکیی نامۆ کە بەڵگەی هاککردن نییە
چەند ڕووداوێکی ئاسایی دەتوانن نیگەرانکەر بن:
- کەمبوونەوەی باڵانس بە دۆلار: لەوانەیە نرخ دابەزیبێت، لە کاتێکدا هێشتا هەمان ژمارە دراو هەڵدەگریت.
- دیارنەبوونی تۆکن لە بەرنامەکە: لەوانەیە هەژمار یان تۆڕی هەڵەت هەڵبژاردبێت، تۆکنەکەت شاردبێتەوە یان کێشەی پیشاندان هەبێت.
- دەرچوویەکی نەناسراوی Bitcoin: پارەدانێک دەتوانێت پارەی ماوە بگەڕێنێتەوە بۆ ناونیشانێکی نوێی پارەی پاشماوە کە جزدانەکەی خۆت کۆنترۆڵی دەکات.
- تۆکن یان NFT ـی نەداواکراو: سپام بە تەنها بەڵگەی دزرانی کلیلەکانت نییە. بیشارەوە لە جیاتی شوێنکەوتنی بەستەرەکانی یان واژۆکردنی مامەڵەیەک بۆ سڕینەوەی.
- گواستنەوەی زۆر بچووک یان بە نرخی سفر کە ناونیشانێکی ئاشنالەخۆدەگرێت: لەوانەیە ئەمە «ژەهراویکردنی ناونیشان» بێت، کە تێیدا فێڵبازان ناونیشانی وەرگرێکی هاوشێوە لە مێژووەکەت دادەنێن تا دواتر کۆپیی بکەیت.
هەندێک تۆکنی ساختە ناو و هێمای تۆکنێکی ڕاستەقینە کۆپی دەکەن. دەتوانن تەنانەت تۆماری گومڕاکەر بۆ گواستنەوەی دەرچووش دروست بکەن. پێش ئەوەی تۆمارێک بەڵگەی دزین دابنێیت، گرێبەستی ڕاستەقینەی تۆکن و باڵانس بپشکنە.
خۆت لە کۆپیکردنی ناونیشانی وەرگر لە چالاکییە نوێیەکان بپارێزە. ناونیشانەکە لە وەرگرێکی پشتڕاستکراوە یان کتێبی ناونیشانی متمانەپێکراو وەربگرە.
چۆن بزانیت بەڕاستی چی ڕوویداوە
گەڕۆکێکی بلۆکچەینی متمانەپێکراو بۆ تۆڕی دروست بەکاربهێنە. دەتوانیت ناونیشانێکی گشتی بپشکنیت بەبێ پەیوەستکردنی جزدان، پارەدانی کرێ یان ئاشکراکردنی دەستەواژەی گەڕاندنەوە.
ئەم وردەکارییانە بپشکنە:
- هەژمار و تۆڕ: دڵنیابە ئەو ناونیشانە دەپشکنیت کە سامانە ونبووەکانی تێدا بوون.
- دۆخی مامەڵە: چالاکیی چاوەڕوانکراو لە گواستنەوەی تەواوبوو جیا بکەوە. بۆ سپاردنی دەسەڵاتی جزدان، ئەوەش بپشکنە کە ئایا مۆڵەتەکان گۆڕاون تەنانەت ئەگەر جێبەجێکردن سەرنەکەوتبێت.
- سامانی ڕاستەقینە: گرێبەستی تۆکن یان کۆمەڵەی NFT پشتڕاست بکەوە، نەک تەنها پشت بە ناو یان لۆگۆ ببەستە.
- گۆڕانی باڵانس و شوێنی مەبەست: دیاری بکە چی چووەتە دەرەوە و بۆ کوێ چووە. گواستنەوەکانی تۆکن و NFT لەگەڵ لیستی سەرەکیی مامەڵەکان بپشکنە.
- مۆڵەتە پێشووترەکان: بەدوای ڕەزامەندی، واژۆ یان گۆڕانەکانی کۆنترۆڵی جزدان بگەڕێ کە پەیوەندییان بە زیانەکەوە هەیە.
کاتێک کەسێک بە بەکارهێنانی مۆڵەتی تۆکن سامانەکانت دەبات، لەوانەیە نێرەری مامەڵەکە هەژماری کەسێکی دیکە بێت. ئەمە گواستنەوەکە ناکاتە کردەیەکی بێ‌زیان. هەروەها تۆمارێکی تۆکن کە ناونیشانی تۆ وەک سەرچاوە نیشان دەدات بەڵگەی ئەوە نییە کە تۆ خۆت مامەڵەکەت واژۆ کردووە.
ئەگەر تۆمارەکانی بلۆکچەین تێگەیشتنیان سەختە، ناونیشانە گشتییەکە و هاشی مامەڵەکە لەگەڵ پشتگیریی پشتڕاستکراوەی جزدان هاوبەش بکە. ئەم زانیارییانە دەتوانن یارمەتی لێکۆڵینەوە بدەن بەبێ ئاشکراکردنی کلیلەکانت.
ئەگەر نیشانە ئاگادارکەرەوەکان پشتڕاست بوونەوە، چی بکەیت؟
زیادکردنی پارە و واژۆکردنی داواکارییەکان ڕابگرە
پارەدانان بۆ جزدانە کاریگەرەکە ڕابگرە. داواکارییە نوێیەکانی واژۆکردن ڕەت بکەوە، لەوانەش پێشنیاری «چاککردنەوە»، «پشتڕاستکردنەوە» یان «کردنەوەی قفڵ» ـی جزدانەکە. بەکارهێنانی ئامێرێک کە لەوانەیە تووشی نەرمەکاڵای زیانبەخش بووبێت ڕابگرە و لە ئامێرێکی جیاوازی متمانەپێکراوەوە بەردەوامبە.
ئەگەر دەستەواژەی گەڕاندنەوە یان کلیلی تایبەتی ئاشکرا بوو
بۆ جزدانێکی ئاسایی کە بەو زانیارییە نهێنییە ئاشکرابووە کۆنترۆڵ دەکرێت، لەسەر ئامێرێکی متمانەپێکراو جزدانێکی نوێ بە دەستەواژەیەکی تەواو نوێی گەڕاندنەوە دروست بکە. ئەگەر بە پارێزراوی دەتوانیت، سامانە ماوەکان بگوازەوە و دواتر واز لە بەکارهێنانی هەژمارە کاریگەرەکان بهێنە. هەر ناونیشانی پارەدانێک کە ئاماژەیان بۆ ئەو هەژمارانەیە نوێ بکەرەوە.
ئەگەر sweeper چالاکە، بۆ گاز پارە مەخەرە ناو جزدانە کۆنەکە. ڕزگارکردنی سامانە ماوەکان لەوانەیە پێویستی بە مامەڵەکردنی پسپۆڕانە هەبێت و سەرکەوتن مسۆگەر نییە.
ئەگەر کێشەکە مۆڵەتێکی پەسەندکراو یان واژۆکراو بێت
مۆڵەتە پەیوەندیدارەکان بە ئامرازێکی پشتڕاستکراوە هەڵبوەشێنەوە و دڵنیابە هەڵوەشاندنەوەکە تەواو بووە. ڕەزامەندی بۆ یەک تۆکن لە یەک تۆڕدا بە شێوەی ئۆتۆماتیکی هەموو شوێنەکانی دیکە ناگرێتەوە.
بۆ واژۆیەکی گومانلێکراو کە هێشتا بەکارنەهاتووە، ڕێکاری تایبەتی هەڵوەشاندنەوەی جزدان یان پرۆتۆکۆلەکە پەیڕەو بکە. لەوانەیە گواستنەوەی سامان پێویست بێت لە کاتێکدا دەزانیت ئایا مۆڵەتەکە هێشتا بەکاردێت یان نا.
هەڵوەشاندنەوە ناتوانێت سامانە دزراوە پێشووترەکان بگەڕێنێتەوە. هەروەها ناتوانێت جزدانێک بپارێزێت کە کلیلەکانی ئاشکرا بوون.
ئەگەر ڕێکخستنەکانی کۆنترۆڵی جزدان گۆڕان
پرۆسەی فەرمیی گەڕاندنەوە یان بەڕێوەبردنی مۆڵەتەکانی جزدان بەکاربهێنە بۆ سڕینەوەی خاوەن، مۆدیول، کلیلی واژۆکردن یان دەسەڵاتی سپێردراوی بێ مۆڵەت. ئەگەر کلیلی خاوەنێک ئاشکرا بوو، ئەو واژۆکەرە بگۆڕە ئەگەر جزدانەکە پاڵپشتیی دەکات. پێش ئەوەی هەژمارەکە دووبارە بە پارێزراو دابنێیت، ڕێنمایی تایبەت بە دابینکەرەکە وەربگرە.
ئەگەر دەستگەیشتن بە هەژماری ئاڵوگۆڕگەکە کرا
هەژمارەکە قفڵ بکە یان کشانەوەی پارە بە ڕێکاری فەرمیی دابینکەرەکە سنووردار بکە. لە ئامێرێکی متمانەپێکراوەوە ئیمەیڵەکەت بپارێزە، وشە نهێنییە کاریگەرەکان بگۆڕە، دانیشتنە نەناسراوەکان لاببە و زانیاریی گەڕاندنەوە و پشتڕاستکردنەوەی دوو هەنگاوی بپشکنە.
بەڵگەکان هەڵبگرە و زیانەکە ڕاپۆرت بکە
لە کاتێکدا سامانە ماوەکان دەپارێزیت، هاشی مامەڵەکان، ناونیشانە گشتییەکان، کاتی تۆمارکراو، URL ـە گومانلێکراوەکان و پەیامە پەیوەندیدارەکان پاشەکەوت بکە. ڕووداوەکە بۆ دابینکەری جزدان یان ئاڵوگۆڕگە و دەسەڵاتە پەیوەندیدارەکان ڕاپۆرت بکە.
گواستنەوە پشتڕاستکراوەکانی بلۆکچەین بە گشتی لەلایەن پشتگیریی جزدانەوە ناگەڕێندرێنەوە. گەڕانەوەی سامانەکان لەوانەیە پەیوەست بێت بە بەستنی پارە لەلایەن ئاڵوگۆڕگە، لێکۆڵینەوە یان گەڕاندنەوەی پارەکان. ئاگاداربە لە هەر کەسێک بەڵێنی گەڕاندنەوەی مسۆگەر دەدات، بە تایبەتی ئەگەر داوای پارەی پێشوەختە یان دەستەواژەی گەڕاندنەوەت بکات.